دلتنگی ها و اندیشه ها sanhavak


+ کلیسای کاتولیک رم ( وسائل دیگر فیض )

وسائل دیگر فیض 

علاوه بر شعایر، خداوند ر اههای دیگری را برای فیض بخشی خود اماده کرده است. کارهای مربوط به شعایر امور مقدسی هستند که در  صف شعایر قرار  ندارند  اما وسیلۀ انتقال فیض خدایند.آنها بوسیلۀ کلیسا پدید امده اند ، نه به وسیلۀ مسیح؛بنابراین مفید هستند.اما برای نجات ضروری به شمار نمی روند.این امور شامل دو نوع اعمالند : یک نوع مر بوط به د ورکر دن روح شر ودستۀ دیگر مر بوط به دعای اختتام یا شکر گزاری است. این اعمال هم می تواند در  مورد اشیا وهم در مور د اشخاص انجام شود. عبارت (من از شما ارواح شرور ر ا دور  می کنم) نمونۀ خوبی می تواند باشد. برکتها یا فیوضاتی که داده می شوند عبار تند از تقدیس صاحبان رتبه های پایین تر ، تقدیس پادشاهان ، وقف یا هدیۀ کلیساها ، تبرک وتقدیس آب غسل تعمید ومانند اینها.

شعایر کلیسای رم نه تنها شامل برکت دادن به مزارع وغلات می شود، بلکه حتی ساختمان مدارس ،تأسیسات تلگر اف وخدمات دیگر ر ا نیز در بر می گیر د. موافق مورد تقدیس که بعنوان ماده شعاری تفسیر شده اند  عبارتند از آب مقدس،شمعهای تقدیس شده،شاخه های خرما – که درعید (یکشنبه نخل) به کار می روند- -مدالهای بزرگ؛ صلیبها وتمثالها.

دعا در وظایف کلیسایی کاتولیک نقش بسیار مهمی را ایفا می کند،و دربرخی از جهات با کلیساهای انجیلی تفاوت دار د. میان دعای شفاهی و دعای ذهنی فرق وامتیازی درنظر گرفته شده است. دومی دعایی است که اهسته خوانده می شود وبا تمرکز وتفکرعمیق همر اه است. از برخوانی زبور داوود (درعهد عتیق) شکل مر سومی از دعا، بخصوص در دعاهای روزانه است.


میان دعای عمومی وخصوصی نیز تا حدود ی فرق است : دعای عمومی مرکب است از دعای دسته جمعی که در  کلیسا خوانده می شود و دعایی که کشیش از کتاب دعا ازبر می خواند. در این دعاهای منظم روزانه  که به خاطر موظف بودن افراد به انجام آنها (نماز دسته جمعی) نامیده می شوند، کشیش هدیۀ تحمید ر ا از طرف همۀ حضار درکلیسا تقدیم می دارد. دعای خصوصی آزاد وبدون ضابطه بوده و درهرموقعیتی به وسیلۀ خود شخص انشا می شود. حتی در خلال عشای ربانی چنین دعاهایی بوسیلۀ مردم صورت می گیرد. یک نوع دعا درکاتولیک رم عبارت است ازیک سری دعاهای متشکل که می تواند هم از روی کتاب وهم از حفظ خوانده شود.

این نوع دعاها درمواقع مختلف مانند صبح وعصر،در عشای ربانی و قبل یا بعد از اعتراف خوانده می شود. اصولاً استفاده از کتابهای دعا درکلیسای کاتولیک رم بیشتر ازکلیساهای انجیلی معمول است.اما دو دعایی که همه کس آنها را به زبان لاتینی یا زبان بومی خود از حفظ هستند عبارتند از دعای خداوند گارودعای سلام مریم .

دعای مریم عبارت است از درود بر مریم عذرا وسلام بر الیصابات (لوقا 1: 28 و42)  همراه با دعای مکمل قر ن 16 (سلام بر تو ای مریم پر از فیض ، خدا با توست ، تور ا از میان زنها برکت داده است، و میوۀ رحم تو "عیسی" برکت است. مر یم مقدس ، مادرخدا، دعا کن برای ما گناه کاران ، هم اکنون وبه هنگام مرگمان. آمین)

زانو زدن شکل مرسومی ازدعاست که با این عبارت شروع می شود : (به نام پدر، پسر و روح القدس ) عمل تکر ار در دعا نقش مهمی را درکاتولیک رم دار است.اینکارممکن است به دو شکل صور ت گیر د: یکی آنکه تعدادی از دعاها به نوبت خوانده شود یا همان دعاها چند بار تکرارشود، دیگر انکه تعداد دعاها بوسیلۀ تسبیح شمرده شود.

تسبیح ابتدا به وسیلۀ (دومینیکن ) ها بکاربرده شد، سپس درمذاهب دیگروبین مقامات مذ هبی و مردم عادی رواج یافت. بعدها حفظ ان به عنوان وظیفۀ لازم تلقی نشد بلکه موکول به میل اشخاص گردید، گرچه به وسیلۀ مقامات روحانی کلیسا به حفظ ان توصیه شد.تسبیح عبارت است از مرواریدهای کوچک و مهره هایی که به رشتۀ نخ محکمی کشیده شده و معمولاً به پنج قسمت ده تایی تقسیم شده ومیان هرقسمت مهرۀ ریزتر یا (صدف مریم) که به دنبال مهرۀ بزرگتری که (صدف دعای ربانی)  نام دارد قرار گرفته است. درهرتسبیحی یک علامت صلیب یا یک حلقۀ کوچک که به سه دانۀ (صدف مریم) و یک دانۀ (صدف دعای ربانی) بسته شده است وجود دار د. برای (صدف مریمی) که از دست عبور می کند دعای مریم (سلام بر مریم) از برخوانده می شود، وبرای هر (صدف دعای ربانی) دعای ربانی خوانده می شود .

 

تسبیح گرداندن با تمرکز فکرعمیق همراه است و لبها در این حال حرکت می کند.در اوقات معینی از سال و روزهای معینی از هفته متدینان به بحثهای مفصلی در بار ۀ اسرار پر لذت (حمل و تولد خداوندگار ما) و در زمانی دیگر دربارۀ اسرار ایمان بخش (چفا ومرگ او) و در اوقاتی نیزمجدداً دربار ۀ اسرار فیض بخش (رستاخیز وصعود او) می پردازند.

ذ کر تسبیح غالباً توسط کشیش شمرده و بلند ازبرخوانده می شود وحضار با زبان بومی خود پاسخ او را می دهند.کشیش نیمی از ذ کر تسبیح را از برمیخواند وحضار نیم دیگررا دسته جمعی می خوانند.افرادی که مر اسم کلیسایی را به تنهایی انجام می دهند نیز این شکل از عبادت بینشان  مرسوم است. چنانکه در بستر مرگ یا در کنار آرامگاه مردگان خود وحتی در خلال عشای ربانی دعا خوانده می شود.

کارهای نیک می توانند به عنوان وسایل فیض تفسیر شوند ، چون انها موجب افزایش فیض وقبولی اعمال می شوند. این آثار می توانند موجب عزت صاحبانشان شوند وحتی درزندگی ابدی سعادت آنها ر ا افزایش دهند. اما به منظور اینکه شخص برای عزت آمادگی پیدا کند، کارهای نیک همیشه فیض را از قبل اماده می کند. کارهای نیک طبیعی هرچند ممکن است از افر اد آلوده نیزسر بزند لکن برای زندگی جاوید آنها اثری ندارد. به عبارت دیگر  افراد آلوده  نیز سر بزند لکن برای زندگی جاوید انها اثری ندار د.

بعبارت دیگر افر اد ناصالح می توانند نجات را بوسیلۀ کارهای نیک به دست آور ند. ولی این مشروط است به اینکه خدا هم با فیض خود انها را یاری کند. بنابراین سعادت ابدی با وجود دو شرط یکی فیض خدا ودیگری اعمال نیک حاصل می شود.

در این راه کلیسای کاتولیک رم می کوشد که اظهارات کتاب مقدس راکه با این موضوع هماهنگی ندارد تأویل کند. پاداش کار  نیک، پاداش کار مسیح که در روح انجام می گیرد به حساب امده است.اعمالی که کاملاً با احکام خدا وقوانین کلیسا مطابق بوده است ، تحت عنوان (اعمال نیک) قرارمی گیر د. احکام خدا عبارتند از احکام دهگانه عهدعتیق و اخلاق کامل مسیحیت.

دومی مرکب است از یک سلسله قوانین عملی مشخص که به عهدۀ افر اد گذ ار ده شده است مانند :  حضوردرجشنهای کلیسا درخلال سال مسیحی ، شرکت درعشای ربانی روزهای یکشنبه و اعیاد، حضور برای اعتراف و شرکت در مراسم یادبود آخرین شام مسیح حداقل سالی یک بار، به جا آوردن روزۀ چله (لنت) و همچنین روزه های نذر وخودداری از خوردن گوشت در روزهای جمعه و سایر روزهای پرهیز.

میان ر وزه و پرهیز این تفاوتها وجود دار د :

در روزهای روزه تنها یک وعده غذای کامل ممکن است صرف شود اما به موجب (مجموعه قوانین فقهی) در پرهیز، تنها خور دن گوشت ممنوع است ولی خوردن ماهی، تخم مرغ، شیر، کره و پنیر مانع ندارد. مدت روزۀ لنت 40 روز است و از ر وز معینی شر وع می شود وتا شب عید ایستر  (به استثنای یکشنبه ها) ادامه دارد که درخلال آن جمعه ها روزهای پرهیز هستند.در  روزهای دیگری نیز خصوصاً روزهای ر وزه و دعا (چهارشنبه ، جمعه و شنبۀ بعد از سومین یکشنبه : ادونت " و اولین یکشنبۀ لنت بعد ازعید حلول روح القدس و روز تجلیل صلیب در پاییزهرسال)  روزه و پرهیزهردو به جا آورده می شوند. کلیۀ پیروان کاتولیک رم که در سن بالاتراز 7 سال باشند موظفند مراسم پرهیز را به جا اور ند. اما دختران پایین تر از 21 سال و پیران بیش از 60 سال از روزه معافند. معافیت از ر وزه همچنین شامل کسانی است که توسط دیگر ان در پانسیون پذیرایی می شوند و اختیاراوقات غذاخور دنشان در دست خودشان نیست، کسانی که به کارهای دستی سخت اشتغال دارند وافر اد دیگری که به مقتضای زمان ومکان و شرایط دیگر توانایی روزه ندار ند . در قرون وسطا ، روزه یکی از کارهای سنگین و جدی به شمارمی رفت ولی امروزه ، مخصوصاً برای مردم عادی سنگین نیست. روزه غالباً به حل مشکلات اخلاقی و وجدانی کمک می کند و چنین نیست که در زندگی روحی انسان بی ارزش باشد.  

 

مهمترین دستورها عبارتند ازعشق به خدا وعلاقه به همسایه ، بنابراین عالی ترین تقوا عبارت است از عشق که به دنبال ایمان و امید پدید می آید.از انجا که این سه چیز به خدا ومنبع فیض اسمانی او مربوط می شوند (نیروهای سه گانۀ الهی 9 نامیده شده اند. چهار چیز دیگر نیز که اساس تقوا هستند به اینها اضافه شده اند که عبارتند ازحزم واحتیاط ، عدالت ، میانه روی و بردباری.

بموجب تعالیم کلیسای کاتولیک رم برای اطاعت کامل از احکام دهگانه ممکن است امور دیگری را نیز اعم از دستورهای خدا یا کلیسا انجام داد. همچنین توصیه هایی ازجانب کلیسای انجیلی شده که می توانند کمال انسانی را تأمین کنند.این توصیه ها وظیفه ای است که برای زندگی رهبانی ، فقر اختیاری ، سادگی و پارسایی در طول زندگی ، ناچیز شمردن خود واطاعت مقرر شده است. این توصیه ها هرچند شرط لازمی برای کمال نیستند اما می توانند کمکی برای نیل به کمال ، حتی برای اشخاصی که زندگی عادی دارند و همچنین کسانی که نمی توانند این توصیه ها را اجرا کنند ، باشند.

عمل نیک صرفاً اجرای احکام دهگانه نیست بلکه نیت آن نیز در ارزش عمل مؤثر است. بوسیلۀ نیت است که کار های نیک بصورت فداکاری در راه خدا انجام می شود.از اینجاست که اگوستین مقدس اظهارعقیده می کند ) هر عملی که با نیت بقا بر پیروی ازفرمان خدا همراه باشد یک فداکاری واقعی است)

وظایف زیادی در زندگی وجود دارد که فرصت انجام اعمال نیک را پیش می آورد . اصولاً سه عمل که عبارتند از نماز، روزه و صدقه در  کتاب پرسش وپاسخهای مذهبی کاتولیک معروف است. به هر حال بسیاری از اعمال نیک هنوز نتوانسته اند اطمینان به نجات را بوجود اورند. چنین اطمینانی به نجات قطعاً دراثر گناه از بین خواهد رفت. بنابراین کلیسای کاتولیک رم امکان اعمال نیک ر ا بالاتر و برتر از وظایف اصلی به حساب می اورد. مقدسان، مر دان وزنانی هستند که بیش از وظیفۀ خود کارهایی را انجام داده وبه همین جهت از امتیازات بیشتری برخوردار هستند. وظایف اصلی این امتیاز را برای انسان بوجود می آورد که زمینۀ گناه بخشیهای کشیش را برای وی اماده می کند.

گناه بخشی کشیش موجب معافیت انسان گناهکار از کفاره است.ریشۀ اصلی گناه بخشی به کلیسای قدیم و قرون وسطا می رسد که کفره های سنگینی را برای افراد گناه کار مقرر می داشتند. از انجا که این کفار ه ها مجازاتهایی بودند که بوسیلۀ کلیسا اعمال می شدند، این امکان وجود داشت که در صورت وجود دلایل کافی تغییراتی درآنها بوجود اید ویا مورد عفو قرارگیرند.

 

 در خلال قرون وسطا این اصل تأسیس شد که مجازاتهای سخت می توانند بوسیلۀ پرداخت پول جبر ان شوند. مجاز اتها در عالم برزخ نیز بصورت امری موقت ، نه جاوید، تلقی می شدند. این فکر  بعدها تقویت شد که این مجازاتها می توانند بوسیلۀ کلیسا تخفیف داده شوند و بنابراین سیستم گناه بخشی کشیش مطرح شد وحتی نسبت به ار واح درعالم برزخ نیز توسعه یافت.مقتضیات ، زمینه را برای عمل افتضاح اور فر وش بخشش نامه از طرف کشیش ، اماده کر د. این عمل سرانجام بوسیلۀ شورای تر نت کاملاً موقوف شد ، اما از آنجا که سیستم گناه بخشی به حال مردم مفید بود واز طرفی مسیح کلیسا ر ا به خاطر آن تأسیس کرده بود، این سیستم همچنان باقی ماند.

گناه بخشیهایی که توسط کاتولیک رم با توجه به مسائل بعد از شورای ترنت به رسمیت شناخته شده است با تمر ینات عبادی به دست می آید.اثر آنها هنوز به عنوان لغومجازاتی که از  طرف کلیسا تعیین شده ولغو مجاز ات برزخی ، باقی است. نظام کلیسا، تمر ینات عبادی ویژه ای را که تا حدود معینی موجب عفو می شوند، نام می برد.کفاره هایی که درکلیسای معاصر کاتولیک رم به عهدۀ افر اد گذاشته می شود خیلی ناچیز است وبنابراین مشمول عفو قرار نمی گیر د. از این رو عفو تنها می تواند به مجازاتهای برزخی مر بوط شود وزمینۀ عفو متکی بر این حقیقت است که نیکیهای زیادی نسبت به مسیح ومقدسان ازطریق همکاری با کلیسا صورت گیرد.

در  بسیاری از کلیساها محر اب ویژه ای وجود دار د که در ان یک آگهی مشتمل بر تعداد ر وزهایی که عفو در  آنها انجام می شود ومقدارعبادتی که باید نسبت به خداوندگار بدین منظور  به جا اورده شود؛ نصب شده است. از انجا که عادتاً هیچ مجازاتی هم اکنون نسبت به کسی در روی زمین صورت نمی گیر د بنابراین عفو چهل ر وزه قهر اً معنی کوتاه ساختن مجازات برخی را ، با تشبیه دورۀ عفو به دور ۀ ندامتی که برای انسان ر وی زمین حاصل می شود، خواهد داشت. اما مقتضیات ویژهای موجب گسترش این اشتباه عمومی شد که تعداد معینی از نمازهای توصیه شده مجازات عملی عالم برزخی را به مقدار روزهای تعیین شده کوتاه می کند.

شیوۀ گناه بخشی که هنوز با همان مشخصات ویژه اش قسمت مهمی ازبرنامۀ عملی کلیسای کاتولیک رم را تشکیل می دهد بوسیلۀ کنگر ۀ ویژه ای که دررم قراردارد ، نظارت می شود.

نویسنده : MEHDI ; ساعت ۱٢:٤٥ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱۳۸٩/۱/۱۱
تگ ها: مقاله و دین
comment نظرات () لینک