دلتنگی ها و اندیشه ها sanhavak


+ کلیسای کاتولیثک رم ( نظامهای مذهبی و جماعات )

نظامهای مذهبی و جماعات 

کلیسای کاتولیک رم تنها برای این نیست که نیازمندیهای روحی مؤمنان را، بوسیلۀ خودسازی انها وراهنمایی آنها به سوی بخشهایی اززند گی جاوید، تأمین کند، بلکه زمینه هایی را نیز در  مور د زندگی رهبانی ، برای کسانی که هدف آنها تحقق بخشیدن به بالاترین امکانات جهت انجام وظایفشان دربرابرخداست ، فراهم می سازد.

زندگی رهبانی این فرصت را به انسان می دهد  که مفهوم کامل دینداری واقعی را از نظر کاتولیک رم درک کند .در این زندگی انسان ازطریق عبادات مستمر و رهایی از قید و بند زندگی مادی ، به زندگی ملکوتی که خود مظهری از زند گی در بهشت ابدی است، دست می یابد.

این زندگی، زندگی مذهبی نیز نامیده شده است و دو کلمۀ لاتین (روحانی) همانند  معادل جدید فرانسوی آن به معنی مرد راهب و زن راهبه است.

اختلاف میبان مسیحیت کامل و غیر کامل دارای ریشۀ تاریخی عمیقی است . با اینکه درکلمنت اسکند ریه فرق میان مسیحیان معمولی 59 کلیسا و نخبه های روحانی دردرجۀ فهم و در ک معنی بود، در  زمانهای اخیر تکیه روی زهد و ریاضت بیشتر است تا روی طرح عقلایی . نخبه های مسیحی رهبانی بودند  که ازبستگان ومایملک خود چشم پوشیدند. این ایده بعدها جنبۀ منفی پیدا کر د . به این معنی که باید از کلیۀ اشیای مادی چشم پوشی شود  . زند گی رهبانی از نظر بندیکت نورسیا (480- 550 ) به بیان قطعی عبارت بود از (نیروهای نظامی یا میلیشیای مسیح) (militia chriti ) .

رهبان ، سربازان مسیح هستند که تمام عمرو نیروی خود را درراه دفاع از ایمان وقف کرده اند. هدفی ر ا که ر هبانیت شرق و غر ب عهده دار آن است عبار ت است از محبت به خدا و همسایه.

زند گی ر هبانی ازدیدگاه کاتولیک رم ، به خودی خود کمال مسیحیت نیست بلکه وسیله ای است برای کسب کمال.

این قطعی نیست که ر هبانیت وسیله ای باشد که انسان را به کمال نهایی برساند و آنها که اکنون در  دنیا زندگی می کنند ، می توانند بدون توسل به این طریق به هد ف و کمال دسترسی پیدا کنند . زندگی رهبانی پیشۀ مخصوصی است برای تعداد کمی از مردم و برای همه وظیفۀ لازمی است. به منظورنیل به زندگی رهبانی نه تنها لازم است انسان رهبانیت را پیشۀ خود سازد بلکه پیش از انکه آخرین تعهدات از او سلب شود باید نشان دهد که موهبتی بزرگ در نهاد او وجود دار د.

برخلاف کلیاهای شرقی ، کلیساهای کاتولیک رم ازفکرزندگی فردی یا فردگر ایی اجتناب ورزیده وبه زند گی منظم توأم با مخالفت هوای نفس ، درعین معاشرت با مردم ، دردیرها و سایر اماکن مذ هبی روی آورده است. بنابراین هدف رهبانیت این است که به کلیسا خدمت کتد وچنین نیست که تنها وسیله ای برای کنترل هوای نفس و وصول به کمال فردی باشد.زندگی رهبانی به ویژه درکاتولیک جدید رم با این تصور، که کلیسا عبارت است از یک زندگی متشکل که درآن وظیفۀ دعا کر دن برای همۀ کلیساییان به عهدۀ راهبان گذاشته شده است ، همر اه است. زندگی رهبانی با پیمان اکید نسبت به گزینش فقردایم ، تجرد واطاعت ازمقامات بالاتر توأم است .

ریشه های اصلی مطلوبیت و کمال فقر به عهدجدید می رسد و متونی از قبیل انجیل مر قس 10: 21-30 همواره دراحیا و تجدید زندگی رهبانی نقش مهمی را ایفا کرده اند. 


اصول مربوط به بکریت پیچیده تراست. علاوه بر تعلیم قر نتیان اول 7 :32- 40 تمایلی که درد وره های بعد و قرون وسطا نسبت به تلقی ازدواج بعنوان یک زندگی پست به وجود آمد، عامل سازنده ای برای تکامل تدریجی ایدۀ بکریت بود. زندگی رهبانی از دعا و عمل تشکیل می شود. میان دعا و عمل که به طرق مختلف در جماعات گوناگون برگزار می شود، یک ارتباط هماهنگی وجود دارد. شالودۀ رهبانیت غر ب در آغاز قرون وسطا بوسیلۀ نظام بند یکتی ریخته شد. در  دور ۀ بعد جماعتها که درشاخه های مستقلی توسعه یافتند ، با این نظام شکل گرفتند . شیوه های در ویشی که در قر ن 13 آغاز شد، نظام جدیدی بود که به کار بی سابقه ای دست زد. نظام کاتولیک جدید رم عبارت است از نظام ژزوئیت و تعدادی چند ازجماعات که در قرنهای 16 و 17 بوجود آمدند .

آمار اعضای نظامهای مذهبی به سرعت در نسلهای بعد، بطورقابل ملاحظه ای ، افزایش یافت. درسالهای بین 1860- 1935 جمع تعداد کاتولیک های رم در  آلمان از شانزده میلیون به بیست و چهار میلیون رسید، در حالی که در همین مد ت آمار اعضای نظانهای مذ هبی از ده میلیون به صدمیلیون بالا رفت. بعضی از نظامهای قدیمی تریعنی نظامهای مربوط به قرون وسطا مانند نظام تمپلار و هاسپیتالرها از بین رفتند. نظامهای مذهبی کلیسای کاتولیک رم می توانند به دسته های زیر تقسیم شوند :

1) پیروان قوانین شرعی ثابت  که درعصر حاضر اهمیتی چندان ندار د. پیر وان قوانین شرعی اگوستینی و همچنین پرامنست راتنسیان ها و بعضی فر قه های دیگرنیز به همین فرقه بستگی دارند.

این فر قه از قوانین و احکامی که به اگوستین مقدس منسوب است ( و شاید هم صحیح باشد) پیروی می کند . این قوانین واحکام پس از اگوستین به اختصار جمع اوری شد وتا انقلاب قرن 11 تا حدودی به ان عمل می شد. در  این دور ه کشیشان وابسته به کلیساهای دانشکده ای از متصرفات شخصی خود کتاره گر فتند وبه یک زندگی سادۀ اجتماعی ، براساس قوانین اگوستین ر وی اوردند. بیشتر  کلیساهای دانشکده ای درخلال اصلاحات و انقلاب فر انسه در  اثر تبدیل اموال کلیسا به اموال عمومی ، از بین رفتند. در 1949 م. نظام پرامنست راتنسیان ها در حدود  1500 نفرعضو داشت.

ر اهبان بارنارد مقدس ( که تعدادشان درحال حاضر به 86 نفر میرسد) و از قرن 10 به بعد عهده دار مواظبت از مسافر ان کوه آلپ بوده اند از همین فرقه محسوب می شوند .

2) نظام کاتوزیان از جماعتهایی تشکیل می شود که بطور کلی ، یا بطور اصلی کشیشانی بوده اند که برای کار  چوپانی نامزد شده بودند.

 

نخستین گروه از این طبقه ، تی تاین نام دارد که سال 1524 در  رم تأ سیس شد وهم اکنون تقریباً بطور کامل از بین ر فته است. مهمترین گروه کاتوزیان گروه ژزوئیت یا جماعت مسیح است . این گروه توسط ( ایگناتیوس لولی لا) تأسیس شد و در 1540م. توسط پاپ توسعه یافت. این نظام درقرن 16 به سرعت گسترش یافت و درشورای تر نت نقش مهمی ایفا کرد. مبلغان این فر قه به سوی هند ، چشن وژن ، آمریکای جنوبی و بعدها به سوی کانادا اعزام شدند . پس از یک فعالیت شدید در مدارس و درگیری و مواجهت با فشارهای روحانی  و سیاسی سخت ، این فرقه در قرن 17 دچار کاهش وضعف قابل ملاحظه ای در نفوذ خود شد؛ بطوری که ازبسیاری کشورها حذف شد تا اینکه در 1773 م . به وسیلۀ پاپ منحل گر دید. اما بار دیگردر 1814م. تأسیس شد و مجدداً به سرعت گسترش یافت به طوری که در  1950م. در حدود سی هزارنفر عضو داشت که نیمی از آنها کشیش بودند وهم اکنون از نظرعظمت و اهمیت ، درجۀ دوم را درمیان این فرقه ها حایز است.

    نظام ژزوئیت یا ( جماعت عیسی) با نظامهای قدیمی تر رهبانی از چند جهت فر ق دار د :

اعضای این گروه در مقابل هیچ قانون محدود کننده ای خاضع نیستند و خود را موظف نمی دانند که دعاهای روزانه را درمیان دستۀ سرودخوانان ازبر بخوانند. آنا ازعادات ویژۀ رهبانی عاری اند  و زندگی شان چنان منظم و ار گانیزه است که هرنوع خدمت فعالانه ای را برای کلیسا در تمام نقاط جهان مجاز می دانند .

آنها درمورد اطاعت از مقامات بالاترتأ کید زیادی ندارند . بعد از یک فراز از اساسنامه شان که به مقتضای آن یک ژزوئیت باید تسلیم و مطیع محض باشد، مطیع لاشه مانند نام گر فته اند.اعضای این فر قه با احتیاط شدید انتخاب می شوند و هریک طبق توانایی شخصی شان؛ برای وظایف ویژه ای ، تحت تعلیم و تربیت درازمدت قرار می گیر ند. آنها به چهار طبقه تقسیم می شوند  :

(الف)نوآموزان : این دوره، دو سال به طول می انجامد که در ان به تعهدات ساده ای ملزم می شوند. از این افر اد کسانی که برای منصب کشیشی درنظرگر فته می شوند  به دورۀ بعد یعنی د ور ۀ (ب)  دانشجویی نایل می شوند. دانشجویان در این دور ه که بین 8- 15 سال ادامه دارد باید به مطالعه و تحقیق بپر دازند.

 

دو سال اول به ادبیات و زبانهای کلاسیک اختصاص دارد و سه سال بعد نیز مخصوص یادگیری فلسفه است. پس از گذراندن دوره ای بین سه تا پنج یال تدریس در مدرسه ، دانشجویان ، مطالعۀ الهیات ر ا برای مدت پنج سال آغاز می کنند و در پایان این دوره به منصب کشیشی نایل می شوند. آنها سپس صلاحیت ار تقا به صف بالاتر یعنی (ج) معونا ر وحانی را دار ند. بعداً به آنها مجال ار تقا به در جۀ چهار م یعنی (د) که مقام پرفسوری است داده می شود. انها علاوه بر تعهدات سه گانۀ عادی رهبانی باید یک تعهد چهار می ر ا نیز ، که عبار ت است از اطاعت ویژه نسبت به پاپ بپذیر ند .

افر اد فرقۀ ژزوئیت که درکار تبلیغ و دانشجویی سهم بزر گی دارند نه تنها درفلسفه و الهیات بلکه در علوم طبیعی نیز مطالعه دارند. درسیاستهای کلیسا، آنها هواخواه برتری پاپ هستند و درقرن 19 برای پیروزی در این اصول فعالیتهای زیادی انجام دادند.

3) نظامهای رهبانی به معنی دقیقشان قدیمی تر ین نظامها هستند که تار یخ آنها به نیمۀ اول قر ون وسطا می رسد. آنها همه دار ای قوانین کم وبیش

دقیقی هستند. کار پیروان این نظامها اساساً از یک سلسله اعمال مر تاضانه و زند گی فداکارانه ، همچنین کارهایی که به مر دان اختصاص دارد، و مطالعه تشکیل می شود. افراد این نظامها مصداق واقعی کلمۀ (راهب ) هستند.

در میان این نظامها از همه مهمتر  نظانهای بندیکتینی ، سیسترسیانی و کار توزیانی هستند . نظان بندیکتینی در  529م. توسط بندیکت نورسای مقدس در دیرش به نام ( مونته کاسینو) تأسیس شد. این نظام درخلال قرون وسطا درکار تبلیغ و انتشار فرهنگ نقش مهمی را ایفا می کرد. این نظام درحوالی سال 1400 دارای پانزده هزاردیربود، اما این تعداد دراثر نهضت اصلاح طلبی و انقلاب فر انسه و نتایج آن درعصر ناپلئون بناپار ت بطوراساسی کاهش یافت. در  1815م. این نظام به چهارصد عضو کاهش یافت که در  30 دیرساکن بودند. درخلال قرنهای 19 و 20 این نظام تجدید حیات کرد و در 1957م.  اعضای ان به بیش از دوازده هزارنفر در بیش ازدویست دیر افزایش یافت.

امتیاز نظام بندیکتی از دیگر نظامها این است که این نظام تمرکزخاصی روی جنبۀ عبادت دارد.در هیچ کجا مراسم عشای ربانی به آن زیبایی وسنگینی که در نمازخانه های بندیکتی برگزارمی شود نیست

 

دیر سولسمس در فرانسه مرکز مهمی برای موزیک کلیسایی است . این نظام همچنین تعداد زیادی عالم تر بیت کرده است. بندیکتی های فرانسوی قرن 17 (جماعت مائور مقدس) سهم بسزایی در مطالعه و شناخت کلیسای قدیم داشته اند. درنظام بندیکتی یک گروه بیست هزار نفری از بانوان نیز عضویت دار ند. درمیان دیگر نظامهای رهبانی به معنی واقعی کلمه نظامی وجود دارد به نام تراپیست که به خاطر ریاضت افر اطی اش قابل ذ کر است. این نظام شعبۀ جدیدی است از نظام سیسترسیان که در 1644م. به هنگام ظهور  ریاضتهای شدید ویژه دردیر تراپ تأسیس یافت. این نظام هم اکنون دارای چهارهزار راهب مرد و60 دیر است.

تراپیست ها متعهد هستند که مادام العمر سخن نگویند. راهبان درعین اینکه عبادت ، کار، خواب، خوراک را با یکدیگر انجام می دهند از سخن گفتن با یکدیگر ممنوع هستندو تنها حق د ار ند با مقامات بالاتراز خود و آن هم پس از کسب اجزۀ مخصوص صحبت کنند ، و اگربخواهند با دیگران حرف بزنند فقط درمور اد ضروری باید به اشاره مقصود خود را به یکدیگر  بفهمانند . کلیۀ راهبان اعم ازکشیشها وافر اد غیرر وحانی هر روز 4 ساعت ، کارهای ویژۀ مردان را انجام دهند. روز انها از ساعت 2 بامداد شروع می شود . 7 ساعت درکلیسا ، 7 ساعت خواب و 5 ساعت برای مطالعه آنها مقر رشده است. تر اپیست ها از خوردن گوشت وماهی ممنوع هستند و تنها می توانند درحال بیماری تخم مرغ بخورند. آنها درهرجمعه مراسم شلاق زنی به خویشتن را اجرا می کنند  . این نظام تقاضای کسانی را که میل شدیدی به توبه دارند می پذیرد. تعداد راهبه های نظام تراپیست به هزار وپانصد نفر بالغ می شود.

1) نظامهای مند یکانت که مهمترین آنها فر انسیسکن ها ودومینیکن ها هستند و آغاز ظهورشان قرن 13بوده است. آنها بین فقروفعالیتهای دنیوی جمع کرده اند وبنابراین قانون محدودکننده ای ندارند. نظام فرانسیسکن ها بوسیلۀ فرانسیس مقدس آسی سی ( 1181- 1226 )  تأ سیس شد وبه وسیلۀ پاپ در  123م. به ر سمیت شناخته شد . این نظام دارای سه فرع است که مجموعاً 44000 نفرعضو دار د . این فرع عبارت است از :

1) فرانسیسکن های متعصب که دارای جامۀ قهوه ای رنگ و طناب سفید کمر بند با پای برهنه بجز کفش سریانی و بدون ریش هستند .

2) کاپوچین ها که دارای جامۀ قهوه ای رنگ با باشلق خالدار و ریش هستند .

3) فر انسیسکن های صومعه ای.

 

فرانسیسکن ها عهده دارکار درمیان مردم هستند و درکلیسای کاتولیک رم ، نقش ارتش نجات پروتستانها را ایفا می کنند. فرانسیسکن ها و کاپوچین ها واعظانی هستند مر دم پسند و معمولاً در معابر با مردم گرم می گیرند. این نظام درکارهای تبلیغی سهم عظیم دارد و بناونتورای مقدس (1221- 1274) و دانزاسکاتوس (متوفی 1308) از جمله الهیون برجستۀ این نظام به شمار رفته اند .

شعبه ای ازنظام فرانسیسکن ها نیزمختص به راهبه هاست که کلاریس یا پورکلارس ( به مناسبت نام کلارمقدس) نام دارد و هم اکنون اعضای آن به 13000نفربالغ می شود. درمیان فر انسیسکن ها گروهی به نام (تر تیاریز) یا نظام سوم وجود دارد که برای اولین بارقوانین مخصوص با نماز ویژه وعبادت عمومی بدون اینکه کاریا خان، خود را ترک گویند به زندگی خود ادامه می دهند. آنها دعای خداوند گارو درود به مریم را هرروز 12 بارمی خوانند و هرماه یک بارمراسم عشای ربانی را برگزارمی کنند. این نظام درحال حاضرسه میلیون نفرعضو دارد.

نظام دومینیکن بوسیلۀ د ومینیک مقدس ( 1170- 12220 ) تأ سیس شد و در  1216 م. بوسیلۀ پاپ رسمیت یافت. وظایف ویژۀ این نظان عبار ت است از وعظ ، مطالعه و مبارزه با بدعت . این نظام  درحال حاضر درحدود هشت هزارنفرعضو دار د. لباس مخصوص افراد این گروه از پشم سفید است که روی آن یک شنل مشکی قرار می گیرد. این نظام یک نظام ر وحانی است که اساساً از کشیش و تعداد کمی از افر اد غیر روحانی که وجودشان برای تأ مین امور اقتصادی داخل صومعه ضرور ت دارد تشکیل می شود. این نظام به موجب شعار ویژه اش که می گوید : ( آنچه برای خود می خواهی برای دیگر ان نیز بخواه) د و ایدۀ اندیشه و خدمت به خلق را دنبال می کند . این نظام همیشه درپی دانش بوده و الهیون برجسته ای را تربیت کر ده که در ر أس همۀ آنها توماس اکویناس مقدس ر ا می توان نام بر د. دومینیکن ها همچنین دار ای یک نظام مخصوص از راهبه ها با ایین دقیقی است که مشتمل برششهزارنفراست و جماعت دیگری از بانوان که مشتمل برچهل هزارنفر است. آنها نیز مانند فرانسیسکن ها یک نظام سوم تأ سیس کرده اند.

5) جماعتها تطبیق ویژه ای از رهبانیت  با وضع جدید است . تعداد بسیاری از این جماعتها از سال 1500 به بعد تأسیس شده اند، اما نظام ژزوئیت تنها نظام مذ هبی به معنی واقعی کلمه است که پس از عصر اصلاحات ، شناخته شده است و حتی گفته شده که از سال 1800 به بعد تعداد پانصد ( جماعت) که چهارصد تای آن از زنان تشکیل شده بود تأسیس گردیدند.

این جماعتها بیش ازنظامها به کار کردن دمیان مردم مقید هستند و اصل محدودیت قانونی نقش ضعیفتری را درآنها ایفا می کند.

 

فرق میان نظامها و جماعتها ازنظر قانون شرعی یک مطلب فنی است که به تعهدات مربوط می شود. اعضای یک نظام د ارای تعهدات سنگینی هستند که معافیت از آنها به هیچ وجه ممکن نیست ، درحالی که افراد جماعتها تعهد ات ساده ای دارند و معفیت از آنها ممکن است به دست آید .

در میان جماعتهای مر دان ، جماعت ر دمپتوریست ها ر ا میتوان نام بر د که اساساً برای تبلیغات خانگی ، توسط آلفونسوس لیگوری مقدس درقرن 18 تأسیس شد وهم اکنون درحدود 7700 نفرعضو دار د. از طرف دیگرجماعت لازاریست ها ست که توسط وینسنت دوپول مقدس ( 1580- 1660) در 1625م. تأسیس شد و درحال حاضر 5500 نفرعضو دار د که خود ر ا برای کارهای تبلیغی درمیان ملحدان انتخاب کر ده اند. جماعت برادر ان مسیحی در شهر ریمس در  1681م. تأسیس شد و درحال حاضرعضای آن به پانزده هزارنفربالغ می شود که سروکارشان با تعلیم و تربیت است.

جماعتهای زنان به خصوص دارای اعضای بیشتری هستند. مهمترین آنها عبارت است از جمعیت خیریه خواهر ان که توسط وین سنت دوپول مقدس در 1633م. تأسیس شده است . آنها خود ر ا برای خدمات خاکستری آماده کر ده اند ودارای هیچ درجه و امتیازی نیستند. لباس ویژۀ این جماعت خاکستری رنگ است با یک روسری سفید که دوگوشۀ آن خیلی کشیده است . اعضای آنها در حال حاضر چهل وپنج هزارنفر  است .

جماعت بانوان انگلیسی توسط خانم (مری وار د)(1585- 1645) در  1609م. تأسیس یافت . این بانوان مدار س دخترانه ر ا ادار ه می کنند وخود را با نظام ژزوئیت وفق می دهند. ارزش این نظامها برای کاتولیک رم بسیاربا اهمیت است . آنها طرح گسترده ای را برای کمک به آن گروه از زنان و مردان مسیحی که احساس ضرورت نسبت به اشتغال درحرفه های مذ هبی دار ند، با طریقۀ زندگی ر هبانی برای کسانی که دار ای زندگی وشغل هستند ، برقرارمی سازد. نظامهای مذهبی روی هم رفته اثر خود را برروی کلیسای کاتولیک رم به جای گذاشته اند.

تجرد وعزوبت روحانیان و خواندن کتاب دعای برویاری پیامدهای مستقیم نهضت رهبانی هستند.

 

نویسنده : MEHDI ; ساعت ۱:۱٥ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱۳۸٩/۱/۱۱
تگ ها: مقاله و دین
comment نظرات () لینک